post

ترجمه مفهومی

تا به حال به نحوه صحبت کردن افراد مهاجری که به کشورمان امده اند توجه کرده اید ؟ با فارسیِ دست و پاشکسته سعی میکنند سوالی از شما بپرسند یا منظور خود را در مخلوطی از کلمات نامفهوم و بی ارتباط از هم ,میرسانند!

ایا روخوانی کودکی که به تازگی شروع  به خواندن و نوشتن جمله یا متنی کرده, دیده اید؟که به خوبی نمیتواند مکث درست بین کلمات و جملات بگذارد یا بدون هیچ دقت و شناختی بروی نشانه های نوشتاری, طوطی وار سخن میگوند!

وجه تشابه این فردِ مهاجر و کودک اینست که گرچه کلمات را برای رساندن منظور به کار میبرند و سعی در ساختن یک جمله درست دارند,اما به دلیل شناخت پایین و تجربه کمشان در قواعد دستوری و محتوای کلی بیشتر باعث تعجب یا خنده دیگران میشوند.

با ذکر این مثال و توضیحی که داده شد حالا بهتر میتوان در مورد مفهوم و کاربرد آن در ترجمه و فایده ترجمه مفهومی سخن گفت.

ترجمه مفهومی

“عبارت مفهوم به طور کلی یعنی نزدیکترین درک و انتقال یک موضوع “

روش های مختلفی برای ترجمه یک متن وجود دارد اما هیچ کدام تضمین کننده صحت ودرستی ان  به اندازه ترجمه مفهومی نیستند.

مثلا در ترجمه کلمه به کلمه”تحت الفظی” ما یک متن از زبان بیگانه را به ترتیب قواعد دستوری و نگارشی ان زبان ترجمه میکنیم و چیزی که از اب درمیاید یک پازل نامرتب بی معنی از کلمات درست است که به زبان مقصد و مورد درخواست نزدیکی ندارد!

ترجمه در واحد کلمه و یا ترجمه درواحد مفهوم, حال کدام مقیاس دقیق تر و حرفه ای تر است؟

چیزی که در مفهومی ساختن یک ترجمه, مهم و پیچیده است این بوده که باید با تسلط کافی در اصطلاحات و قواعد دستوری زبانی که قصد ترجمه آن را داریم اقدام کنیم  تا ارتباط فرهنگی, دستوری و نگارشی با حفظ امانت داری, بیشتر شود.

اگرچه بعضی اصطلاحات خاص یک کشور بوده و جهانی نشده و برای تبدیل ان به زبان دیگر به سختی میتوان ارتباط  و معادل دقیقی را پیدا کرد اما این وظیفه یک مترجم حرفه ای و متخصص است که مفهوم را درعین صحت و سلامت از زبانی به زبان دیگری انتقال دهد.

بنابراین ترجمه مفهومی نیاز به مترجمی دارد که تخصص خود را به روز کند و دایره اطلاعات شناختی خود را از زبانها و کشورها و اتفاقات مختلف جهانی وسیع کند.

کار ترجمه انجایی سخت و پیچیده میشود که این ترجمه مفهومی در غالب ترجمه شفاهی قرار بگیرد زیرا در ترجمه شفاهی لحن مخاطب, احساس. مکث در صحبت ها و زبان بدن هم بسیار تاثیر گذار است و اگر مترجم متبحر و زیرک نباشد و شناخت خوبی از زبان بدن و فرهنگ مخاطبین نداشته باشد, ترجمه هرچند هم که روان باشد اما مفهومی نیست و نتیجه ی اشتباهی را به بار میاورد.

 

همچنین در ترجمه اثار هنری  مانند نمایشنامه فیلم و… یک مترجم ,نخست باید از محتوای کلی و هدف نویسنده از خلق اثر با خبر باشد تا خودرا با ان اثر عجین کند و از زبان حسی نویسنده زبانی جدید و  را به وجود بیاورد.

نمیتوان گفت ترجمه مفهومی فقط برداشت مترجم از متن را نشان میدهد زیرا دراین صورت بسیاری از جملات بدون ترجمه باقی میمانند.در صورتی که یک ترجمه دقیق مفهومی بر همه متن سوار است و نگاه جزئی خودرا بر تمام جملات دارد.

لازم است با مثالی دیگر دراین باره شما را با این موضوع بیشتر اشنا کنیم;

به عنوان مثال گرچه نقش ترجمه مفهومی در ترجمه مقالات, تمرکز بر مقدمه چینی ,بیان مسئله , راه حل های متفاوت و در اخر نتیجه گیریست اما نمیتوان فقط براین عوامل تاکید و زوم کرد و دیگر مطالب که شریانهای مرتبط و حیاتی یک مقاله است را قطع کرد.

اگر بخواهیم تعریف ساده و دم دستی از ترجمه مفهومی توضیح بدهیم این است که:

وقتی یک کتاب داستان طولانی را میخوانیم گرچه حجم ان زیاد بوده اما به دلیل سادگی و شیرینی در بیان و جذابیت موضوع بعد از اتمام  به راحتی میتوانیم کل داستان را حتی با ذکر جزئیات به یاد اوریم و برای یک شخص دیگر تعریف کنیم .

با این مثال به خوبی میتوانیم درک کنیم که خلاقیت ,دلپذیری و زیبایی شناختی در هر دو زبان حفظ و منتقل شده.

در ترجمه اثاری که به دلیل سبک نوستاری و موزون بودن ممکن است پیچیدگی زیادی دران دیده شود نویسنده باید بسیار وسواس گونه عمل کند مثلا در ترجمه شعر که به لحاظ اوایی و شیوایی ممکن است فعل و فاعل و دیگر عوامل سازنده ابیات جابجا شوند مترجم باید تسلط کاملی بر سبک نوشتاری داشته و این جابجایی را به درستی به زبان دیگر منتقل کند تا از جذابیت و مفهوم کلی ان کم نشود و مخاطبین ان حفظ شود.

برای مطالع بیشتر میتوانید مقاله  ترجمه؛ انتقال جادویی کلمات را مطالعه فرمایید

 

 

[تعداد: 0    میانگین: 0/5]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *