post
ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسیReviewed by هودیسه حسینی on Mar 12Rating: 5.0شاهکار های ادبی

ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسی

امروزه بخش عمده ای از شاهکارهای ادبی و آثار برجسته ادبی

به ترجمه متن داستان های گوناگون روسی و کشورهای دیگر اختصاص دارد. بعضی از این داستانها از متن روسی به فارسی برگردانده شده و برخی دیگر از ترجمه انگلیسی به فارسی ترجمه شده اند. سروش حبیبی به عنوان یک مترجم چند زبانه از جمله مترجم هایی است که برای ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسی زحمات زیادی کشیده است. او بخاطر ترجمه کتاب های نویسندگان بزرگی مثل فئودور داستایوفسکی، لئو تولستوی، آنتوان چخوف، هرمان هسه و گونتر گراس از مشهورترین و در عین حال مطمئن ترین مترجمین معاصر مخاطبین ادبی در ایران است. او کتاب های مهمی را به زبان فارسی ترجمه کرده که بسیاری از آنها شاهکارهای ادبی دنیا محسوب می شوند و مخاطبین ادبی ایرانی این کتابها را با ترجمه سروش حبیبی مطالعه کرده اند و به ذهن سپرده اند. در این میان ترجمه های او از میان داستانهای داستایوفسکی و بسیاری از شاهکارهای روسیه با استقبال ادب دوستان ایرانی روبرو شده است. سروش حبیبی سالهاست که در فرانسه زندگی می کند و درباره استقبال ایرانی ها از شاهکارهای ادبی روسی می گوید:
– روسیه بعد از قرن 18 دستخوش انقلاب بزرگ ادبی شد. پوشکین و بعد از او لئو تولستوی و داستایوفسکی در همین دوره شاهکارهای زیادی آفریدند. قبل از پوشکین ادبیات روسیه حرفی برای گفتن نداشت و پس از آن بود که انقلاب بزرگی در ادبیات روسیه رخ داد؛ در این زمان بود که چایکوفسکی در موسیقی به یاد ماندنی شد و افرادی مثل لئو تولستوی، نیکلای گوگول، آنتوان چخوف و فئودور داستایوفسکی بنیانگر تحول عظیمی در ادبیات روسیه شدند. این مترجم زبردست عقیده دارد روسها روحیات بسیار مشابهی به ایرانیان دارند. ضرب المثلهای روسی مثل ضرب المثلهای فارسی دارای وزن است. بسیاری از کلمه های روسی وارد زبان فارسی شده اند و یا از زبان فارسی به زبان روسی رسیده اند. هردو کشور برای سالها تحت سلطه مغولها بوده اند و تمام این نزدیکی ها دلیلی است که به روسها نزدیک تر بوده و داستانهای روسی را بیشتر دوست داشته باشیم. البته باید گفت که نویسندگانی مثل داستایوفسکی در همه دنیا طرفداران زیادی دارند. مترجم داستانهای فاخر روسی در ادامه گفت این سیر صعودی به این دلیل در روسیه ادامه پیدا نکرده است که ادبیات و هنر زمانی که زیر تیغ سانسور می روند می میرند. در روسیه نیز همین اتفاق افتاد. پس از انقلاب 1917 برای سالها گرفتار سانسور و خفقان بود. با توسعه ادبیات فرمایشی نتیجه ای بهتر از کارهای ماکسیم گورکی حاصل نشد. سروش حبیبی معتقد است به این دلیل دیگر در ادبیات شاهد داستانهای شاهکاری مثل نویسندگان قرن های نوزده و بیستم نیستیم چون داستانهایی که در حال حاضر در جهان نوشته می شود بیشتر وجهه سرگرمی و تجاری دارد. دیگر کسی شاهکار خلق نمی کند. این رکود تنها مختص فرانسه یا انگلستان و روسیه و کشورهای دیگر مهد ادبیات نیست شاید در تمام دنیا دغدغه های زندگی و روزمرگی ها بسیار است و مردم دیگر وقتی برای مطالعه و کتاب خواندن ندارند. سرانه مطالعه در بسیاری از کشورها بسیار کم است و این موضوع خود جای تامل دارد و به دلیل شرایط زندگی یک نویسنده نمی تواند زمان زیادی به نوشتن و خلق کاراکترهای داستانی بپردازد. ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسی گویای این مطلب است که دیگر شاهکاری برای ترجمه وجود ندارد. در فرانسه ادبیات پس از مارسل پروست دچار رکود شد و پس از او دیگر نویسنده ای نیامد که حرفی برای گفتن داشته باشد. افرادی مثل ژان پل سارتر تنها درباره سیاست و فلسفه اگزیستانسیالیسم می نوشتند.

ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسی

ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسی

سروش حبیبی در جواب به این سوال که آفرینش داستانهای ادبی برجسته با تحولات فکری، فلسفی و جهان بینی یک جامعه و دگرگونی دولتها ارتباط دارد یا خیر می گوید:
– بله. صحیح است. تغییرات باعث تحول فکر می شوند. در روسیه این تحول تا قبل از انقلاب 1917 وجود داشت، به این دلیل که سانسور اعمال
نمی شد و به همین خاطر نویسندگانی مثل داستایوفسکی متولد شدند. در کشور ایران افرادی مثل جلال آل احمد، غلامحسین ساعدی، هوشنگ گلشیری و نویسنده های دیگر پا به عرصه نهادند و این دلیلی بر تحول ادبیات ما شد.

سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که چرا داستان های ادبی فارسی در دنیا مشهور نیستند و به زبانهای مختلف ترجمه نشده اند؟ سروش حبیبی معتقد است اگر خارجی ها نویسنده های ایرانی را می شناختند تا بحال حتما یک نویسنده ایرانی به جایزه نوبل ادبیات دست یافته بود. ما نویسنده های برجسته ای داشتیم ولی چون نویسنده های خوب ما به خارجی ها معرفی نشده اند سهمی از جایزه نوبل ادبیات نداشتند. از برخی داستانهای فارسی ترجمه انگلیسی وجود دارد ولی نه به اندازه ای که تمام دنیا آنها را بشناسند. فرانسوی زبان ها و اسپانیایی زبانهای زیادی در سراسر دنیا وجود دارند و بهتر است یک خارجی که زبان مادری اش اسپانیایی یا مثلا فرانسوی است به ترجمه متن داستانهای فارسی به زبانهای خارجی بپردازد. در این صورت ترجمه متن بسیار موفق تر خواهد بود.
سروش حبیبی حدود 40 سال است که خارج از ایران زندگی می کند ولی در طی این مدت آثارش بارها و بارها به زبان فارسی به چاپ رسیده و برخی از کتابهایش در حال حاضر در انتظار چاپ هستند. برخی از کتابهایش تجدید چاپ شده اند. یکی از کتابهای او به نام “زندگی سرنوشت” 5 سال است که در انتظار تجدید چاپ از سوی انتشارات نیلوفر است. کتابی دیگر به اسم “سگ سفید” اثر نویسنده معروف رومن گاری نیز در اختیار نشر چشمه قرار دارد تا مجددا چاپ شود. حبیبی درباره آثار جدیدش می گوید: ترجمه متن “رستاخیز” لئوتولستوی را شروع کرده ام که کمتر از 200 صفحه از آن باقی مانده است.

مشغول ترجمه کردن داستان دیگری هم از فئودور داستایوفسکی هستم که هنوز نام خاصی برای آن انتخاب

نکرده ام. “همزاد” و “میزبان” تازه ترین آثار سروش حبیبی هستند که به اخیر ترجمه آنها به اتمام رسیده و به زودی توسط نشر ماهی به چاپ خواهد رسید. او بزودی اثر مشهور نویسنده برنده جایزه نوبل ادبی بوریس پاسترناک را به فارسی ترجمه خواهد کرد. “دکتر ژیواگو” سالها پیش توسط علی اصغر خبره زاده و علی محیط به فارسی برگردانده شده است اما بعد از انقلاب این کتابها دیگر چاپ نشدند. مدت زیادی از ترجمه متن این کتاب
می گذشت و با توجه به تحولات زبانی زیادی که طی سالها در زبان اصلی رخ داده بود لازم بود این داستان دوباره ترجمه شود. سروش حبیبی مدتهاست روی ترجمه متن “دکتر ژیواگو” کار می کند. او ترجمه داستان “قمارباز” داستایوفسکی را به نشر چشمه سپرده است. این داستان بارها به فارسی ترجمه شده است و بیشتر این ترجمه ها نتیجه کار مترجم انگلیسی و از ترجمه انگلیسی به فارسی این داستان بوده اند و تا کنون هیچ

ترجمه ای از زبان روسی انجام نشده است. از مشهورترین این ترجمه ها می توان از ترجمه های جلال آل احمد و صالح حسینی نام برد. آخرین ترجمه هایی که توسط سروش حبیبی به چاپ رسیده داستان “مروارید” اثر جان اشتاین بک و “شب های روشن” اثر فئودور داستایوفسکی هستند.

ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسی

ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسی

ترجمه شاهکارهای ادبی به فارسی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *